Karta tłumacza

Płatności onlie

KARTA TŁUMACZA FIT (MIĘDZYNARODOWEJ FEDERACJI TŁUMACZY)

uchwalona na IV Światowym Kongresie FIT
(od 31 sierpnia do 7 września 1963 r.) w Dubrowniku.

 

ROZDZIAŁ I

 

Podstawowe obowiązki tłumacza

 

1. Tłumaczenie, będąc działalnością intelektualną, której przedmiotem jest przekładanie tekstów literackich, naukowych i technicznych z jednego języka na inny, nakłada na osobę je wykonującą szczególne obowiązki wynikające z samego charakteru tej pracy.

2. Wyłączną odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi zawsze tłumacz, niezależnie od charakteru jego stosunku lub umowy, jakie go wiąże z użytkownikiem.

3. Tłumacz nie powinien godzić się na interpretację tekstu sprzeczną z jego przekonaniem lub obowiązkami zawodowymi.

4. Każde tłumaczenie winno być wierne, dokładnie oddając myśl i formę oryginału, a wierność ta stanowi zarówno moralny, jak i prawny obowiązek tłumacza.

5. Tłumaczenie wierne, nie powinno jednak być rozumiane jako tłumaczenie dosłowne, zaś wierność tłumaczenia nie powinna wykluczać dostosowania formy, charakteru i głębszego znaczenia utworu do norm przyjętych w innym języku i kraju.

6. Tłumacz powinien posiadać dogłębną znajomość języka, z którego tłumaczy, a w szczególności powinien wykazywać doskonałe opanowanie tego języka, na który tłumaczy.

7. Tłumacz powinien posiadać szeroką wiedzę ogólną i wykazywać wystarczającą znajomość przedmiotu wykonywanego tłumaczenia oraz nie powinien podejmować się tłumaczenia w zakresie przekraczającym jego kompetencje.

8. Tłumacz nie powinien uprawiać nieuczciwej konkurencji w wykonywaniu swego zawodu, w szczególności zaś nie powinien przyjmować wynagrodzenia poniżej wysokości ustalonej przez prawo, odpowiednie przepisy, zwyczaje lub jego organizację zawodową.

9. Tłumacz w żadnym razie nie powinien zabiegać o taką pracę lub przyjmować jej na takich warunkach, które poniżałyby jego godność osobistą lub zawodową.

10. Tłumacz powinien uznawać uzasadnione interesy użytkownika, traktując jako tajemnicę zawodową wszelkie informacje, jakimi dysponuje przy wykonywaniu powierzonego mu tłumaczenia.

11. Będąc „wtórnym” autorem, tłumacz powinien wywiązywać się z określonych obowiązków wobec autora utworu oryginalnego.

12. Tłumacz powinien uzyskać od autora utworu oryginalnego lub od użytkownika upoważnienie do tłumaczenia utworu i następnie przestrzegać wszelkich praw, jakie przysługują autorowi.

 

ROZDZIAŁ II
Prawa tłumacza

13. Tłumacz powinien korzystać z wszelkich praw wynikających z wykonania przez niego tłumaczenia, jakie państwo, w którym prowadzi swą działalność, przyznaje innym osobom wykonującym pracę intelektualną.

14. Tłumaczenie, jako twórcza działalność intelektualna, winno być przedmiotem ochrony prawnej stosowanej wobec tego rodzaju utworów.

15. Z tego samego powodu tłumaczowi przysługują prawa autorskie do jego tłumaczenia, a co za tym idzie – te same przywileje, jakie są przyznane autorowi oryginalnego utworu.

16. Tłumacz powinien więc korzystać z wszelkich moralnych praw sukcesji wynikających z jego autorstwa.

17. Tłumacz powinien dożywotnio korzystać z uznania autorstwa jego tłumaczenia, z czego wynikają między innymi następujące prawa:
1. nazwisko tłumacza winno być jasno i jednoznacznie wymienione w każdym przypadku publicznego korzystania z jego tłumaczenia,
2. tłumacz ma prawo sprzeciwu wobec wszelkiego zniekształcenia, okrojenia lub innych zmian dokonanych w jego tłumaczeniu,
3. bez uprzedniej zgody tłumacza wydawcy i inni użytkownicy jego tłumaczenia nie mają prawa do dokonywania zmian w jego tłumaczeniu,
4. tłumacz ma prawo do występowania przeciwko niewłaściwemu wykorzystywaniu jego tłumaczenia i do przeciwstawiania się w ogóle wszelkim skierowanym na nie atakom, które przynoszą ujmę jego godności i dobremu imieniu.

18. Ponadto, tłumacz ma wyłączne prawo do autoryzowania publikacji, prezentacji, rozpowszechniania przez środki masowego przekazu, ponownego tłumaczenia, adaptacji, modyfikacji i innych opracowań jego tłumaczenia w jakiejkolwiek formie.

19. Za każde publiczne wykorzystanie jego przekładu tłumacz ma prawo do wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie lub przez prawo.

 

ROZDZIAŁ III
Status materialny i społeczny tłumacza

20. Tłumaczowi należy zapewnić warunki bytowe, które umożliwiają mu sprawne wywiązywanie się z godnością z wyznaczonego mu w społeczeństwie zadania.

21. Tłumacz ma prawo do udziału w sukcesie, jaki odniosło wykonane przez niego tłumaczenie, a w szczególności do wynagrodzenia proporcjonalnego do uzyskanych z przetłumaczonego przez niego utworu korzyści handlowych.

22. Należy też uznać, że za tłumaczenia wykonywane w formie prac zleconych przysługuje wynagrodzenie niezależne od korzyści handlowych uzyskanych z przetłumaczonego utworu.

23. Zawód tłumacza, tak jak inne zawody, winien być w każdym kraju chroniony na równi z innymi zawodami w danym kraju poprzez regulowanie stawek wynagrodzenia, umów zbiorowych, umów wzorcowych, itp.

24. Tłumacze we wszystkich krajach powinni korzystać z wszelkich udogodnień przysługujących osobom wykonującym pracę intelektualną, a przede wszystkim z ubezpieczenia społecznego, tj. emerytur, opieki zdrowotnej, zasiłków dla bezrobotnych i rodzinnych.

 

ROZDZIAŁ IV
Stowarzyszenia i związki tłumaczy

25. Na równi z przedstawicielami innych zawodów, tłumacze mają prawo do tworzenia stowarzyszeń i związków zawodowych.

26. Poza obroną praw moralnych i materialnych interesów tłumaczy, zadaniem takich organizacji winno być zabieganie o doskonalenie jakości tłumaczenia i zajmowanie się wszelkimi problemami związanymi z zawodem tłumacza.

27. Organizacje te powinny mieć wpływ na stanowisko władz danego kraju w zakresie opracowywania przez nie i wydawania aktów prawnych i przepisów dotyczących tego zawodu.

28. Winny one dążyć do utrzymywania stałych kontaktów z instytucjami wykorzystującymi tłumaczenia (wydawcami, przedsiębiorstwami przemysłowymi i handlowymi, organami publicznymi i prywatnymi, prasą, itp.) w celu opracowywania i znajdowania rozwiązań wspólnych problemów.

29. Czuwając nad jakością wszystkich utworów tłumaczonych w kraju, organizacje te winny utrzymywać kontakty z organizacjami kulturalnymi, towarzystwami autorów, krajowymi oddziałami Pen Clubu, krytykami literackimi, towarzystwami naukowymi, uniwersytetami oraz badawczymi instytutami naukowymi i technicznymi.

30. Organizacje tłumaczy są instytucjami właściwymi do występowania w roli arbitrów i ekspertów we wszelkich sporach między tłumaczami a użytkownikami tłumaczeń.

31. Organizacje te są upoważnione do wydawania opinii doradczych na temat szkolenia i naboru tłumaczy oraz do współpracy w tym zakresie ze specjalistycznymi instytucjami i uniwersytetami.

32. Organizacje tłumaczy winny podejmować wysiłki w kierunku gromadzenia wszelkich dostępnych informacji przydatnych dla zawodu tłumacza, udostępniania ich tłumaczom poprzez biblioteki, archiwa, czasopisma i biuletyny, tworzenia ośrodków informacji teoretycznych i praktycznych oraz organizowania seminariów i spotkań.

ROZDZIAŁ V
Organizacje narodowe a Międzynarodowa Federacja Tłumaczy

33. Jeżeli w kraju istnieje kilka grup tłumaczy zorganizowanych na zasadzie bądź to rejonizacji, bądź też podziału na różne kategorie, wskazana jest koordynacja ich działalności przez centralną organizację narodową przy zachowaniu tożsamości tych grup.

34. W krajach, gdzie nie istnieją jeszcze stowarzyszenia lub związki tłumaczy, zaleca się, aby tłumacze jednoczyli swoje starania w kierunku utworzenia takiej organizacji zgodnie z odpowiednimi wymaganiami prawnymi obowiązującymi w ich kraju.

35. Aby zapewnić osiągnięcie swych celów wspólnym wysiłkiem na skalę światową, wzywa się narodowe organizacje tłumaczy do jednoczenia się w Międzynarodowej Federacji Tłumaczy FIT (Federation Internationale des Traducteurs).

36. Tłumacze powinni wstępować do swoich organizacji narodowych z własnej woli i tę samą zasadę stosuje się wobec stowarzyszeń przystępujących do Międzynarodowej Federacji Tłumaczy.

37. Międzynarodowa Federacja Tłumaczy broni materialnych i moralnych praw tłumaczy na szczeblu międzynarodowym, śledzi postęp w zakresie teorii i praktyki tłumaczenia i dąży do uczestniczenia w upowszechnianiu cywilizacji na świecie.

38. Międzynarodowa Federacja Tłumaczy osiąga swe cele poprzez reprezentowanie tłumaczy na szczeblu międzynarodowym, w szczególności poprzez utrzymywanie stosunków z organizacjami rządowymi, pozarządowymi i ponadnarodowymi, uczestniczenie w zgromadzeniach, które mogłyby stanowić przedmiot zainteresowania tłumaczy i dotyczyć tłumaczeń w skali międzynarodowej, publikowanie utworów oraz organizowanie lub wspomaganie organizacji kongresów, na których mogą być rozważane problemy tłumaczenia i tłumaczy.

39. Międzynarodowa Federacja Tłumaczy stanowi kontynuację działalności stowarzyszeń poszczególnych krajów na szczeblu międzynarodowym, koordynuje ich wysiłki i określa kierunki ogólnej polityki.

40. Stowarzyszenia narodowe i Międzynarodowa Federacja Tłumaczy jako ich organizacja centralna czerpią siły niezbędne do realizacji swoich celów zawodowych z poczucia solidarności między tłumaczami i świadomości rangi zawodu tłumacza, który sprzyja lepszemu porozumieniu między narodami i rozwojowi kultury na świecie.

źródło: TEPIS
Tłumaczenie z języka angielskiego : Danuta Kierzkowska


Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. ZAMKNIJ

Google+

Facebook